Thomas Edison - nhà phát minh vĩ đại hay chỉ là một kẻ lừa đảo?

24/08/2019 20:11
Thomas Edison - nhà phát minh vĩ đại hay chỉ là một kẻ lừa đảo?

Thiên tài chỉ có 1% là linh cảm, 99% là mồ hôi và nước mắt" – Thomas Edison.

Nếu đã theo dõi series phim hoạt hình gia đình Simpsons, chắc hẳn chúng ta không thể không biết đến The Wizard of Evergreen Terrace, một tập phim khá nổi tiếng nằm trong phần 10 được sản xuất và công chiếu vào tháng 9/1998.

Nội dung chính nói về Homer Simpson, đã quá 40 tuổi nhưng vẫn không làm được bất cứ điều gì có ích cho cuộc đời mình. Quá thất vọng về bản thân, ông bắt đầu ngưỡng mộ Edison và quyết định tạo ra các phát minh của riêng mình. Simpson tạo ra nhiều thiết bị vô dụng, sau đó được hồn ma của Edison ghé thăm và có cơ hội tham quan phòng thí nghiệm tại Công Viên Lịch Sử Quốc Gia Edison, New Jersey.

Edison, như chúng ta từng nghe và thấy qua nhiều sách vở và báo chí, là một người thực sự chăm chỉ trong việc nghiên cứu và sáng tạo. Ngay sau khi phát minh thành công máy hát đầu tiên vào năm 1877, ông đã được giới báo chí thời bấy giờ đặt danh hiệu "Phù thủy xứ Menlo Park". Mặc dù cái tên này không phải do ông tự phong cho mình, tuy nhiên nó đã thể hiện khá chính xác mục tiêu mà nhà khoa học này muốn trở thành.

Một bộ truyện ngắn được đăng trên tờ báo đương đại đã khắc họa hình ảnh Edison là một người đàn ông đã quá tuổi, tay cầm một chiếc đèn sợi đốt phát sáng, đội một chiếc mũ nhọn và áo choàng được trang trí bằng hình ảnh của những phát minh đã gắn liền với tên tuổi của ông. Các hình ảnh này không chỉ thích hợp để tôn vinh cá nhân Edison, mà còn phản ánh những lý tưởng được thịnh hành ở thế kỷ XX, là chủ nghĩa cá nhân Mỹ, tính thật thà và tự lực.

Thomas Edison - nha phat minh vi dai hay chi la mot ke lua dao? hinh anh 1
Thomas Edison - người mang ánh sáng đến cho nhân loại.

Nếu nói đến thành công và tiếng tăm lẫy lừng của Edison, không thể không nhắc đến một nhân tố có ảnh hưởng cực kỳ quan trọng, đó chính là truyền thông. Ông biết rõ mối quan hệ cộng sinh giữa ông và các tòa soạn là hoàn toàn có lợi, họ giúp quảng bá các phát minh của Edison, trong khi cái tên của ông trên đầu các trang báo sẽ giúp tòa soạn bán được nhiều ấn phẩm hơn.

Vào năm 1898, nhà báo Garrett P. Serviss đã chấp bút viết một tác phẩm có tựa đề "Edison chinh phục sao Hỏa", đây là một cuốn tiểu thuyết được đăng trên tạp chí William Randolph Hearst's New York Evening Journal, giả thuyết về một tương lai hàng chục năm sau, khi thế giới sẽ phụ thuộc rất nhiều vào Edison cùng với các phát minh của ông.

"Edison chinh phục sao hỏa" đã mang về khoản doanh thu khổng lồ cho tòa soạn và tác giả tiểu thuyết lúc bấy giờ, và cốt truyện đã khẳng định rõ ràng hơn một điều rằng những phát minh của ông hoàn toàn bắt nguồn từ sức mạnh cá nhân của một thiên tài.

Đồng thời, "Edison chinh phục sao hỏa" là một ví dụ điển hình về cách chúng ta có xu hướng nghĩ về tương lai – được định hình bởi những cá nhân vĩ đại tạo ra các bước tiến khổng lồ cho nhân loại. Nhưng mặt khác, những câu chuyện có phần viễn tưởng như trên lại đang ngày càng lấy đi danh tiếng của ông, khiến những thành tựu vốn tưởng chừng như rất thực của nhà phát minh lỗi lạc thế kỷ thứ XX bị nghi ngờ.

Nhà kinh doanh Edison

Thực tế, có một sự tương phản nổi bật giữa hình ảnh về một nhà phát minh khéo léo chúng ta tưởng tượng ra khi đọc các tác phẩm và thực tế lịch sử của dây chuyền phát minh mang tính công nghiệp mà Edison đã đi tiên phong. Ông là người đầu tiên thành lập phòng thí nghiệm nghiên cứu phát triển tại vùng Menlo Park, và sau đó cơ sở thứ hai được đặt tại West Orange, nhằm tạo ra một cách tiếp cận mới với công việc kinh doanh sáng chế mang yếu tố tập thể, khác với các nhà phát minh thời kỳ trước, khi chỉ cá nhân họ làm việc và tạo ra các sáng chế.

Những bằng sáng chế được tạo ra từ phòng thí nghiệm của Edison thường có xuất phát từ những quá trình thử nghiệm lâu dài và hệ thống, chứ không phải đến từ các khoảnh khắc "eureka" bất chợt nảy sinh. Đồng thời, ông cũng luôn quan sát và dự đoán về tiềm năng của các phát minh có thể đem lại lợi nhuận. Và bóng đèn chính là ví dụ điển hình nhất khi nói đến vấn đề này.

Ý tưởng phát minh ra bóng đèn không phải do nảy sinh bất chợt, mà Edison và nhóm thí nghiệm đã thực hiện các bài kiểm tra nghiêm ngặt rất nhiều mẫu thử để tìm ra loại vật liệu nào có thể thích hợp nhất để làm dây tóc đốt sáng.

Thomas Edison - nha phat minh vi dai hay chi la mot ke lua dao? hinh anh 2
Thomas Edison thành công nhờ tự học và làm việc chăm chỉ.

Edison hiểu rõ rằng các phát minh được tạo ra bởi những cá nhân và bị cô lập sẽ ít có khả năng phát triển và sử dụng rộng rãi, chúng phải được sản xuất và bán ra thị trường như là một thành phần trong một hệ thống thực tế rộng lớn, như việc phát minh ra bóng đèn và cùng với đó là tạo ra các hệ thống phát điện và truyền tải điện. Tư duy về một ‘bức tranh lớn' hoàn hảo như vậy đã khiến Edison và công ty của ông thu hút được rất nhiều tài trợ từ các tập đoàn tài chính lớn thời bấy giờ như J.P Morgan.

Edison cùng với những nhà phát minh lỗi lạc khác (như Nikola Tesla) đã làm việc chăm chỉ để xây dựng hình tượng của mình, và thậm chí tạo ra một khuôn mẫu nhà phát minh là cá thể hoạt động độc lập, có tư tưởng vô thần và tạo ra nhiều sáng kiến mới gây chấn động xã hội. Tất nhiên đây là một hình tượng đẹp và đầy lôi cuốn, tuy nhiên càng nhiều nhà sử học nghiên cứu về Edison, họ càng thấy rõ ràng rằng hình tượng đẹp ấy hầu như không đúng với thực tế.

Đánh giá lại biểu tượng của nước Mỹ

Những sai khác so với lịch sử đã khiến nhiều chuyên gia bắt tay vào công cuộc xây dựng lại môt hình ảnh thực tế hơn về Edison. Liệu ông có phải là một nhà phát minh đại tài, hay chỉ là một tay buôn bán tinh ranh, kẻ thao tùng truyền thông và chiếm đoạt phát minh của người khác?

Có lẽ thật mỉa mai khi những kẻ gièm pha Edison, hay những người đã và đang ủng hộ ông, đều nghĩ rằng phát minh là một công việc kinh doanh mang tính cá nhân. Vậy nếu không phải Edison, thì sẽ là ai? Tuy nhiên, lịch sử về Edison đã chứng minh một cách rõ ràng rằng tất cả các công việc sáng tạo phần lớn đều mang yếu tố tập thể. Vì vậy có thể nói, phát minh không chỉ có mình Edison, mà còn có sự giúp sức của cả một đội ngũ nghiên cứu luôn hỗ trợ ông từ phía sau.

Có lẽ chính vì sự thật ít người biết này, mà danh tiếng của Edison hiện nay đang bị vùi dập như một kẻ ăn cắp sức lao động của người khác và giành danh tiếng về riêng cho mình. Mặt khác, nếu không có ông và đội ngũ nghiên cứu đầy đam mê làm việc chăm chỉ trong phòng thí nghiệm, thì những phát minh ban đầu sơ khai thật sự có thể ứng dụng được ngoài thực tế và mang lại hiệu quả cao?

Thomas Edison - nha phat minh vi dai hay chi la mot ke lua dao? hinh anh 3
 Những phát minh không chỉ có mình Edison, mà còn có sự giúp sức của cả một tập thể. 

Trở lại với câu chuyện bóng đèn, Thomas Alva Edison không phải là người đầu tiên phát minh ra bóng đèn như chúng ta vẫn tưởng. Trước đó, đã có rất nhiều các nhà khoa học đến từ Anh, Đức, Pháp, Nga… đã tạo ra các phiên bản bóng đèn có cấu tạo khác nhau, nhưng hiệu năng kém, dễ hư hỏng và khó có tính ứng dụng rộng rãi. Ngay cả những phát minh đã chứng minh được tính hiệu quả của chúng, sau một thời gian dài vẫn không thể kinh doanh ngoài thị trường và cuối cùng phải bán bản quyền thiết kế lại cho Edison.

Năm 1879, Edison cùng với đội ngũ kỹ sư tài năng của ông chính thức nghiên cứu sản xuất bóng đèn, với hơn 3000 mẫu thiết kế cho bóng đèn sợi đốt từ năm 1878 đến 1880. Sau 2 năm nghiên cứu với số lượng mẫu lên đến hơn 6000 cùng vô vàn cải tiến, bóng đèn sợi đốt sử dụng vonfram đầu tiên tuổi thọ đạt 1000 giờ ra đời, mở ra kỷ nguyên ánh sáng điện cho toàn nhân loại.

Hãy đặt ra một câu hỏi, liệu trách nhiệm phát minh (hay sáng tạo lại) tương lai chỉ thuộc về những cá nhân nhất định, hay đó là vai trò của toàn nhân loại? Nếu Edison và đội ngũ nghiên cứu của mình lúc bấy giờ không đứng ra cải tiến và tiến hành sản xuất hàng loạt, mang 'mặt trời thứ hai' đến từng ngôi nhà trên toàn thế giới, vậy thì ai có đủ khả năng làm việc đó?

Chúng ta vẫn phải thừa nhận rằng Edison không phải là một lão 'phù thủy' quá toàn năng như những câu chuyện cổ tích đã ca ngợi. Tuy nhiên, không thể phủ nhận công lao to lớn của ông trong việc tạo ra những bước ngoặt trong lịch sử của nhân loại với hơn 1.093 bằng phát minh khác nhau trên nước Mỹ và 1.500 trên toàn thế giới. Đồng thời, ông cũng là minh chứng rõ ràng nhất cho triết lý: mọi phát minh đều sẽ thành công khi có sự cố gắng nỗ lực đến từ tập thể.

Tesla và Edison: Thiên tài nào vĩ đại hơn? Tesla và Edison là hai tên tuổi lừng lẫy trong giới khoa học với những phát minh ảnh hưởng lớn tới sự phát triển của nhân loại.



Theo news.zing.vn

0 Bình luận
Công nghệ - - 19/09/2019 03:44
Dù chưa mở bán chính thức nhưng mẫu iPhone 11 Pro Max đã xuất hiện tại Việt Nam và được active (kích hoạt) để sử dụng bình thuờng.
Công nghệ - - 19/09/2019 03:15
Huawei sẽ giới thiệu "điện thoại 5G mạnh nhất thế giới" Mate 30 vào ngày 19/9 tại Munich, Đức. Nhưng ai dám mua smartphone Android không dùng được dịch vụ của Google?
Công nghệ - - 19/09/2019 03:15
Huawei sẽ giới thiệu "điện thoại 5G mạnh nhất thế giới" Mate 30 vào ngày 19/9 tại Munich, Đức. Hiện tại, điện thoại của hãng không có dịch vụ Google.
Công nghệ - - 19/09/2019 03:07
Trong bối cảnh công nghệ mạng 5G đang được xem là nhân tố ảnh hưởng đến sự thay đổi của thế giới trong tương lai, Oppo dự kiến bán ra smartphone 5G vào năm 2020.
Công nghệ - - 19/09/2019 03:03
Không hề kém cạnh đàn anh Latitude 5000 hay 7000, series Latitude 3000 tiếp tục giữ vững “phong độ”, ghi điểm với bộ khung làm bằng hợp kim magie cao cấp và chỉ nặng 1,67kg - trọng lượng tương đối lý tưởng với nhu cầu hay phải di chuyển của doanh nhân.
Công nghệ - - 19/09/2019 02:56
Trang thương mại điện tử hàng đầu Trung Quốc JD.com cho biết lượng đặt trước của iPhone mới tăng 480% so với năm ngoái.
Công nghệ - - 19/09/2019 02:20
Trong giai đoạn 2004-2015, nhiều đoạn video quay các vật thể không xác định trên bầu trời đã được ghi lại bởi lực lượng Hải quân Mỹ.
Công nghệ - - 19/09/2019 02:01
Realme 5 là smartphone tầm trung được trang bị bộ 4 camera, cảm biến chính 12 MP khẩu độ f/1.8, camera góc rộng 8 MP, camera 2 MP đo độ sâu để tối ưu ảnh chân dung.
GAME MOBILE - T.X - 19/09/2019 15:00
(infogame.vn) - Sau những đợt mở thử nghiệm, mới đây TS Online Mobile đã ấn định ngày ra mắt phiên bản chính thức.
GAME MOBILE - Tiểu Vũ - 19/09/2019 13:00
(infogame.vn) - Vào đúng 10h sáng ngày hôm nay, 19/9/2019, MMORPG Hoa Thiên Kiếp đã chính thức Open beta, mở ra một thế giới tiên hiệp không giới hạn.
GAME MOBILE - Phong Vũ - 19/09/2019 12:30
(infogame.vn) - Sở hữu số lượng anh hùng khổng lồ, tựa game này sẽ mang đến cho người chơi nhiều tùy chọn về đội hình chiến đấu theo sở thích...
CỘNG ĐỒNG 360 - T.X - 19/09/2019 12:00
(infogame.vn) - Theo thông tin được biết, Việt Nam đã hoàn thiện 6 cái tên tham dự SEA Games 30 ở bộ môn Esports.
GAME ONLINE - Phong Vũ - 19/09/2019 11:00
(infogame.vn) - Không ít người chơi Kiếm Thế nhớ về những ngày tháng chơi game bằng những hình ảnh của chiêu thức, môn phái, nhiệm vụ, thậm chí là lần bị tập kích “hội đồng”,… Tất cả như những thước phim quay chậm về một thế giới kiếm hiệp của 10 năm trước.
CỘNG ĐỒNG 360 - Phạm Lê - 19/09/2019 11:00
(infogame.vn) - Sau những lùm xùm với Lowkey Esports, HLV Tinikun tiếp tục có màn 'bóc phốt' HLV của đội này trong bài đăng mới nhất trên Facebook cá nhân.
CỘNG ĐỒNG 360 - T.X - 19/09/2019 10:00
(infogame.vn) - Cộng đồng game thủ của tựa game PlayerUnknown's Battlegrounds vừa qua đã hết sức bất bình về NPH game này vì tặng skin hết sức "rởm" cho người nổi tiếng.
CỘNG ĐỒNG 360 - Khánh Ly - 19/09/2019 10:00
(infogame.vn) - Phát ngôn gây tranh cãi của Khoa Pug trong một vlog mới đây đã gây ra tranh luận trái chiều.
GAME MOBILE - Phong Vũ - 19/09/2019 10:00
(infogame.vn) - Đây là 2 tựa game mới đáng chú ý sẽ ra mắt người chơi tại thị trường Việt Nam kể từ hôm nay 19/09.
CỘNG ĐỒNG 360 - T.X - 19/09/2019 08:30
(infogame.vn) - Lội ngược dòng để giành chiến thắng một cách kịch tính, Lowkey Esports đã có trong tay tấm vé đến với CKTG 2019.
GAME MOBILE - Tiểu Vũ - 18/09/2019 19:00
(infogame.vn) - Ngay sau khi có thông tin ngày ra mắt chính thức, NPH Gamota cũng đồng thời tung ra link tải Hoa Thiên Kiếp để game thủ có thể sẵn sàng bay lượn trong thế giới tiên hiệp không giới hạn mang tên Hoa Thiên Kiếp.
ESPORTS - Hữu Phong - 18/09/2019 18:00
(infogame.vn) - Ngày hội tuổi trẻ - NEU Youth Festival 2019 của ĐH Kinh tế Quốc dân hứa hẹn sẽ vô cùng hấp dẫn trong ngày trở lại vào 29/09 năm nay.
THỊ TRƯỜNG - Phong Vũ - 18/09/2019 17:00
(infogame.vn) - Không phải ngẫu nhiên mà gần 50% số lượng game mới lộ diện tại thị trường Trung Quốc thuộc thể loại chiến thuật thời gian thực...
ESPORTS - Phong Vũ - 18/09/2019 16:30
Từng hứng chịu nhiều sự chỉ trích đến từ khán giả. Rất nhiều người khuyên anh nên từ bỏ con đường Liên Minh Huyền Thoại của mình để tìm một ngã rẽ mới như các đàn anh Baroibeo hay QTV… Song có lẽ đối với anh, vấp ngã chỉ là sự khởi đầu…
CỘNG ĐỒNG 360 - T.X - 18/09/2019 16:00
(infogame.vn) - Dù rằng được chính cô nàng MisThy làm đạo diễn kiêm luôn diễn viên, đầu tư kỹ lưỡng vào bộ phim đầu tay, vậy mà người hâm mộ vẫn tinh mắt để tìm ra rất nhiều lỗi hài hước.
Xem thêm