Loài nấm này khiến nhân loại đối diện nguy cơ không còn chuối mà ăn

21/08/2019 06:21
Loài nấm này khiến nhân loại đối diện nguy cơ không còn chuối mà ăn

Chủng chuối Gros Michel từng tuyệt chủng vì một loài nấm. Chủng chuối Cavendish thay thế nay đang đối mặt với nguy cơ bị hủy diệt bởi loài nấm khác.

Những giống chuối trên khắp hành tinh đang đối mặt với nguy cơ bị xóa sổ do một loài nấm. Nó đã tàn phá các đồn điền chuối ở Đông Nam Á trong suốt 30 năm qua. Chúng cuối cùng đã thực hiện điều các nhà khoa học lo sợ từ lâu là tìm đường đến Mỹ Latin - trung tâm của thị trường xuất khẩu chuối toàn cầu.

Ngày 8/8, Viện Nông nghiệp Colombia thông báo họ đã tìm thấy loại nấm thuộc chủng Fusarium Oxysporum có tên Race Race 4 (TR4) tại các đồn điền ở miền Bắc nước này. Colombia sau đó nhanh chóng ban bố tình trạng khẩn cấp cấp quốc gia, thực hiện thiêu hủy và kiểm dịch ở nhiều đồn điền để ngăn chặn sự lây lan của TR4.

Kẻ thù của các chủng chuối

Trước đây, các quốc gia Mỹ Latin đã đối mặt với vấn đề tương tự. Vào những năm 1950, giống chuối được xuất khẩu phổ biến nhất lúc bấy giờ là Gros Michel gần như đã bị một chủng nấm Fusarium khác xóa sổ hoàn toàn.

Loài chuối Cavendish sau đó đã thay thế cho Gros Michel, do chúng có khả năng chống lại chủng nấm Fusarium đầu tiên. Cavendish chiếm 99% lượng chuối xuất khẩu toàn thế giới và phần lớn số chuối này được trồng ở Nam Mỹ.

"Một kịch bản dường như tận thế đã được vẽ ra, nơi chúng ta có thể sẽ vĩnh viễn mất đi loài chuối Cavendish" - bà Sarah Gurr, Chủ tịch phụ trách an ninh lương thực của Đại học Exeter, cho biết.

Được tìm thấy lần đầu ở Đài Loan vào năm 1989, TR4 đã có mặt ở khắp Đông Nam Á rồi sau đó lan đến Lebanon, Israel, Ấn Độ và Australia. Ông Dan Bebber, giảng viên sinh học tại Đại học Exeter, cho biết: "Khi loài nấm này đã thâm nhập vào trong nước, rất khó thoát khỏi chúng".

Loai nam nay khien nhan loai doi dien nguy co khong con chuoi ma an hinh anh 1
Loại trái cây giá rẻ này liên tục đối mặt với những đợi "diệt chủng" do quy trình canh tác độc canh. Ảnh: Getty.

TR4 sống trong đất và có thể lây lan từ trang trại này đến trang trại khác thông qua vết đất trên các cây chuối giống, lốp xe, ủng... Chúng có thể sống trong đất nhiều năm, trước khi kí sinh vào rễ các cây chuối. TR4 kí sinh vào những mô dẫn để tranh giành nước và chất dinh dưỡng, khiến các cây chuối bị chết.

Các biện pháp để ngăn chặn sự lây lan của loài nấm này bao gồm việc kiểm soát, vệ sinh các lốp xe hay ủng của công nhân và du khách. Tuy nhiên, chưa có bất kì quốc gia nào thành công trong việc ngăn chặn sự lây lan của loài nấm này.

Năm 1997, TR4 được phát hiện tại phía bắc Australia, nhưng những nỗ lực kiểm dịch mạnh mẽ không thể ngăn chặn việc mầm bệnh lây lan sang phía bắc Queensland vào năm 2015.

Lợi nhuận từ chuối "mỏng như dao cạo", canh tác đầy rủi ro

Ngành nông nghiệp chuối được xem là có lợi nhuận tương đối thấp. Do đó kinh phí tài trợ cho các nghiên cứu tạo ra những giống chuối mới có khả năng kháng bệnh cũng không cao. Trong suốt thập kỉ, giá chuối không có nhiều biến động trong khi những loại trái cây khác như táo lại tăng giá hơn 40%.

Loại quả giá rẻ này được tiêu thụ lượng lớn mỗi năm trên toàn thế giới, thúc đẩy sự phát triển của ngành nông nghiệp độc canh chỉ một số giống chuối. Việc chuyên môn hóa này giúp tạo ra số lượng lớn chuối đảm bảo quy chuẩn, cắt giảm đi nhiều chi phí.

Loai nam nay khien nhan loai doi dien nguy co khong con chuoi ma an hinh anh 2
Những trang trại độc canh chuối quy mô lớn tại Nam Mỹ. Ảnh: Independent.

Nhưng việc chỉ trồng một số giống chuối nhất định chứa đựng những nguy cơ lớn. "Những trang trại độc canh là thiên đường của mầm bệnh", bà Gurr cho biết. Mọi thứ sẽ chỉ ổn cho đến khi xuất hiện mầm bệnh mới, sau đó là những cuộc diệt chủng như giống chuối Gros Michael đã phải đối mặt.

Tuy nhiên, vẫn còn hy vọng cho những tín đồ của chuối. Các nhà nghiên cứu đang tích cực thực hiện việc chỉnh sửa gen để tạo ra loài chuối Cavendish có khả năng kháng TR4. 

Năm 2018, Nhà sinh vật học James Dale đã chứng minh rằng có thể sửa đổi bộ gen của Cavendish bằng Crispr (một họ ADN được tìm thấy trong những vi sinh vật cổ). Ở Norwich, một công ty có tên là Tropic Bioscatics cũng đang thử nghiệm sử dụng Crispr để chế tạo chuối kháng nấm.

Bên cạnh đó, có thể lai tạo các giống chuối khác với hy vọng tạo ra giống mới có khả năng kháng TR4 và đủ ngon để bán cho người tiêu dùng. Tuy nhiên, tất cả nỗ lực này vẫn chưa cho thấy kết quả khả quan.

Tháng 7/2018, Tòa án Công lý châu Âu đã xóa bỏ tương lai của những loài chuối chỉnh sửa gen sau khi ra quyết định cấm tung ra thị trường các loại cây trồng được chỉnh sửa bằng Crispr.

Loai nam nay khien nhan loai doi dien nguy co khong con chuoi ma an hinh anh 3
Giống chuối Cavendish đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do nấm TR4. Ảnh: Getty.

Cho đến khi giải pháp mới xuất hiện, đối mặt với khủng hoảng TR4 là lựa chọn duy nhất mà các quốc gia Mỹ Latin có. Nhưng ông Bebber cũng lưu ý rằng TR4 không phải thách thức duy nhất đối với ngành chuối.

Một loại bệnh nấm lá khác có tên Black Sigatoka cũng đang lan tràn ở châu Mỹ Latin. Bên cạnh đó, biến đổi khí hậu có nguy cơ gây khô hạn, khiến cây trồng khó phát triển

Đối với ngành nông nghiệp có lợi nhuận "mỏng như dao cạo" này, chỉ cần thêm bất kì thách thức nào cũng khiến nó đối mặt với nguy cơ khủng hoảng. Theo ông Bebber, nên xem xét lại hệ thống này thay vì liên tục tìm kiếm những giống chuối mới sau mỗi lần bị càn quét.

"Rất nhiều người cho rằng chúng ta nên xem xét lại hệ thống độc canh quy mô lớn này. Với hệ thống sản xuất kiểu này, chẳng khác nào chúng ta đang mời gọi những rắc rối", ông Bebber nói.





Theo news.zing.vn

0 Bình luận
Công nghệ - - 20/09/2019 09:36
Sau khi nhận được máy, nhiều người đã sang tay iPhone ngay trước cửa hàng với giá chênh lệch khoảng 1,7 triệu đồng so với giá niêm yết của hãng.
Công nghệ - - 20/09/2019 08:32
Nhờ lợi thế múi giờ, người dùng Australia và New Zealand tiếp tục được mua và nhận iPhone 11 đầu tiên.
Công nghệ - - 20/09/2019 08:11
Apple sẽ phát hành iOS 13.1 vào ngày 24/9 để sửa lỗi và cập nhật một số tính năng mới.
Công nghệ - - 20/09/2019 07:52
Một nhân viên đã tự tử tại trụ sở của Facebook ở Menlo Park bằng cách nhảy từ tầng 4 của tòa nhà.
Công nghệ - - 20/09/2019 07:17
Huawei Mate 30 và Mate 30 Pro vẫn ra đời bất chấp áp lực từ chiến tranh thương mại Mỹ - Trung. Kết quả là smartphone này không được cài bất kỳ ứng dụng Google nào, từ Play Store đến YouTube, Gmail
Công nghệ - - 20/09/2019 07:13
iPhone 11 Pro và iPhone 11 Pro Max đang gây tranh cãi với cụm 3 camera lồi khá lớn ở mặt lưng.
Công nghệ - - 20/09/2019 07:01
Apple đã phát hành iOS 13 với hàng loạt tính năng mới. Người dùng iPhone 6S trở lên hiện đã có thể cập nhật qua OTA.
Công nghệ - - 20/09/2019 05:28
Bên trong Apple Store, một tấm vải đen bí ẩn được treo lên. Phía ngoài, người Việt xếp hàng mua iPhone ngả lưng bất cứ nơi nào có thể vì quá mệt mỏi sau ngày dài chờ đợi iPhone.
ESPORTS - - 20/09/2019 17:31
Sau khi lên tiếng xin lỗi vì hành động bán khỏa thân chụp ảnh ở phố cổ Hội An (Quảng Nam), "hot girl" 9x vẫn tiếp tục hứng chịu thêm nhiều "gạch đá" từ cộng đồng mạng.
GAME OFFLINE - Hữu Phong - 20/09/2019 17:00
(infogame.vn) - Một tòa án ở Pháp đã ra phán quyết cho phép người dùng Châu âu có quyền mua đi bán lại game trên nền tảng Steam.
ESPORTS - - 20/09/2019 16:46
Ashes of Creation Apocalypse sẽ bước vào giai đoạn thử nghiệm vào tuần tới.
GIFT CODE - Phong Vũ - 20/09/2019 16:30
(infogame.vn) - Tiếp nối sự kiện ra mắt vào ngày 18/9, GunPow 3D tặng game thủ hàng trăm gift-code giá trị, giúp người chơi thoải mái trải nghiệm những tính năng độc đáo và thú vị trong game.
GAME MOBILE - Hữu Phong - 20/09/2019 16:00
(infogame.vn) - Có lẽ làng game Việt không còn quá xa lạ với cái tên Zonmob - studio đứng sau hàng loạt các tựa game hàng chục triệu lượt tải như Shadow of Death hay Stickman Revenge.
CỘNG ĐỒNG 360 - T.X - 20/09/2019 15:30
(infogame.vn) - Màn cosplay tướng LMHT của ca sĩ Khởi My đang là vấn đề tranh cãi của cộng đồng game thủ LMHT.
CỘNG ĐỒNG 360 - Phạm Lê - 20/09/2019 10:54
(infogame.vn) - Thời gian thấm thoát trôi đi, Gunbound, Võ Lâm Truyền Kỳ hay Audition đều đã trở thành những cái tên lão làng.
GAME OFFLINE - Theo thuthuat.vn - 20/09/2019 10:24
Có thể nói Archero là một game nhập vai bắn cung có phong cách chiến đấu khá thú vị trên điện thoại, bạn sẽ phải vượt qua nhiều cấp độ và mở khóa nhiều nhân vật anh hùng, tìm kiếm kỹ năng đặc biệt phục vụ cho những cấp độ sau.
ESPORTS - Theo Gamek.vn - 20/09/2019 10:21
Thật khó tin song anh chàng này đã đạt man of the match trong game Overwatch luôn.
GAME OFFLINE - Theo thuthuat.vn - 20/09/2019 10:18
Để cạnh tranh với Epic Games Store, hệ thống steam đã cho phép người chơi nhận miễn phí Dead by Daylight vào 2 ngày cuối tuần, nếu bạn thực sự yêu thích những tựa game kinh dị sinh tồn thì hãy nhanh tay bổ sung nó vào bộ sưu tập của mình nhé.
CỘNG ĐỒNG - Theo Gamek.vn - 20/09/2019 10:16
Lại một phong cách kiếm tiền mới mẻ nữa của các cô nàng streamer.
CÔNG NGHỆ - - 20/09/2019 09:36
Sau khi nhận được máy, nhiều người đã sang tay iPhone ngay trước cửa hàng với giá chênh lệch khoảng 1,7 triệu đồng so với giá niêm yết của hãng.
CÔNG NGHỆ - - 20/09/2019 08:32
Nhờ lợi thế múi giờ, người dùng Australia và New Zealand tiếp tục được mua và nhận iPhone 11 đầu tiên.
CỘNG ĐỒNG 360 - T.X - 20/09/2019 08:30
(infogame.vn) - Linh Ngọc Đàm đang sở hữu cho mình những căn phòng đầy mơ ước.
Xem thêm